Verwarming bijvullen: stap-voor-stap met afbeeldingen

De ketel slaat af, de radiatoren blijven koud en op het display zie je een knipperende waarschuwing met een lage bardruk. In de meeste gevallen is er niets ernstigs aan de hand: de installatie heeft simpelweg een scheutje water nodig. Verwarming bijvullen is een klusje van vijf minuten, mits je weet waar de vulkraan zit en je rustig en gecontroleerd te werk gaat.

In dit artikel lopen we stap voor stap door wat je doet. We leggen ook uit waarom de druk zakt, wanneer je beter geen water meer toevoegt en wanneer het tijd is om een cv-monteur te bellen. Geen schrikverhalen, wel praktisch advies waar je morgen iets aan hebt.

Wanneer is bijvullen nodig?

Lees de manometer (de drukmeter) op je cv-ketel af terwijl de installatie volledig is afgekoeld, dus niet net na een douche of stookpiek. Je kijkt naar de bar-aanduiding op de meter:

Een gezonde Nederlandse eengezinswoning zit koud rond 1,5 bar. Heb je een bovenwoning of een installatie met radiatoren op de tweede of derde etage, dan is 1,8 tot 2,0 bar gangbaar. Verwar de koude druk niet met de warme druk: zodra de ketel stookt zet het water uit en stijgt de meter met 0,3 tot 0,5 bar. Dat is normaal.

Waarom zakt de waterdruk?

Drie oorzaken komen het vaakst voor:

• Radiatoren ontluchten: bij elke ontluchtingsbeurt verdwijnt er een beetje lucht én water uit het systeem. De druk daalt licht en moet daarna worden bijgevuld.
• Normaal verlies: via micro-lekjes en verdamping verliest een installatie elk jaar een paar tiende bar. Eén keer bijvullen per stookseizoen is normaal.
• Lekkage: als je vaker dan één keer per maand moet bijvullen, lekt er ergens water. Inspecteer radiatorkoppelingen, leidingen onder de cv-ketel en eventueel de overstortafvoer naar de gootsteen of het toilet. Vind je niets, dan zit het lek vaak verstopt achter een wand of in de vloer en heb je lekdetectie nodig.

Voorbereiding en gereedschap

Leg klaar voor je begint:

• De handleiding van je ketel (of een online pdf), fabrikanten zoals Intergas, Remeha, Vaillant en Nefit beschrijven hun specifieke vulprocedure.
• Een vulslang met aansluitingen op beide uiteinden (vaak meegeleverd of voor enkele tientjes bij de bouwmarkt).
• Een ontluchtingssleutel en een doek of opvangbakje voor het ontluchten achteraf.
• Eventueel een zaklamp om de manometer en vulkraan goed te zien.

Schakel de ketel uit of zet hem in stand-by voordat je begint. Zo voorkom je dat de pomp draait terwijl je water toevoegt en weet je zeker dat de druk die je afleest klopt.

Stappenplan in 6 stappen

1. Lokaliseer de vulslang of vulkraan. Bij moderne ketels (Intergas Kombi Kompakt, Remeha Calenta, Nefit ProLine) zit een interne vulkraan op of vlak onder de ketel. Bij oudere installaties sluit je een losse vulslang aan tussen een koudwaterkraan en een vulpunt aan de cv-leiding.
2. Sluit aan op het koudwaternet. Schroef de vulslang vast op zowel de koudwaterkraan als de vulaansluiting van de installatie. Controleer dat beide aansluitingen goed vastzitten en niet lekken.
3. Open de vulkraan langzaam. Draai de vulkraan rustig open, je hoort water stromen en de manometer beweegt. Snel openen geeft drukpieken en extra lucht in het systeem.
4. Vul tot 1,5–2,0 bar. Houd de manometer in de gaten en stop zodra de wijzer in het ideale gebied staat. Beter iets te weinig dan te veel; bijvullen kan altijd, aftappen is veel gedoe.
5. Sluit de vulkraan en koppel los. Draai eerst de vulkraan dicht, dan de koudwaterkraan. Koppel de vulslang voorzichtig los, er blijft een klein beetje water in de slang zitten, dus houd er een doek onder.
6. Ontlucht de radiatoren als nodig. Bijvullen brengt vaak lucht in het systeem. Loop alle radiatoren langs (zie de volgende sectie) en vul daarna eventueel nog een keer bij als de druk weer is gezakt.

Zet de ketel weer aan, controleer of hij start en houd de eerste paar dagen de manometer in de gaten. Schommelt de druk meer dan 0,3 bar tussen koud en warm, of zakt hij binnen een week opnieuw onder 1 bar, dan is er meer aan de hand dan een gewoon bijvulmoment.

Radiatoren ontluchten na bijvullen

Ontluchten doe je in volgorde van laag naar hoog: begin op de begane grond, daarna eerste verdieping, dan zolder. Zo duw je de luchtbel via de circulatie omhoog naar het hoogste punt waar je hem eruit laat. De stappen:

1. Zet de ketel uit of in stand-by zodat de pomp niet draait.
2. Draai de radiatorkraan helemaal open (de thermostatische knop op stand 5).
3. Houd een doek of bakje onder de ontluchter en draai met de ontluchtingssleutel een kwartslag los.
4. Laat de lucht ontsnappen tot er een rustig waterstraaltje uitkomt, geen geblubber meer.
5. Draai de ontluchter weer dicht en ga naar de volgende radiator.
6. Controleer als laatste de manometer; vul zo nodig nog wat bij.

Een uitgebreide uitleg vind je in ons artikel over radiatoren ontluchten stap voor stap. Voor planmatig onderhoud, waar bijvullen en ontluchten standaard onderdeel van zijn, lees je over cv-onderhoud en frequentie.

Waarschuwingen en valkuilen

• Niet te hoog vullen. Boven 2,5 bar koud raakt het expansievat overbelast. Het rubbermembraan in het vat scheurt eerder, en de overstort kan gaan druppen. Een vervanging van het expansievat kost al snel €175 tot €350 inclusief monteursuren.
• Vergeet de vulslang niet los te koppelen. Een aangesloten vulslang onder druk is een permanente verbinding tussen drinkwaterleiding en cv-water, niet wenselijk en in sommige gemeentes zelfs niet toegestaan vanuit drinkwaterregels.
• Vaak bijvullen = lekkage. Eén keer per stookseizoen is normaal. Maandelijks of vaker is een rood signaal. Het probleem niet aanpakken betekent meestal dat de waterschade pas zichtbaar wordt als de vloer of het plafond al doorweekt is.
• Geen krachtsverlies, geen geluid. Hoor je sissen of zie je een damp bij de ketel zelf? Stop dan met bijvullen en bel een cv-monteur. Een lek aan de ketel hoort niet thuis in een doe-het-zelf-klus.

Wanneer een monteur bellen?

Bel een cv-monteur als je een van deze signalen herkent:

• Je moet vaker dan één keer per maand bijvullen.
• De druk loopt warm op tot boven 3,0 bar (versleten expansievat).
• Op het ketelschermpje staat een specifieke foutcode die niet wegtrekt na resetten.
• Je ziet of hoort water onder de ketel of bij leidingaansluitingen.
• Na bijvullen worden bepaalde radiatoren niet warm en helpt ontluchten niet.

Voor planmatige hulp en jaarlijkse controles vergelijk je cv-monteurs in de buurt in steden als Amsterdam, Rotterdam en Utrecht. Vraag bij meerdere bedrijven een offerte op via onze gids over offertes aanvragen bij een vakman.

Veelgestelde vragen